Hiszpańskie Testamenty dla Zagranicznych Właścicieli Nieruchomości

Zakup domu na Costa del Sol zazwyczaj cieszy się należytą uwagą, ale pytanie o to, co stanie się z tym domem po Twojej śmierci, łatwo jest odłożyć na później. Dla zagranicznych właścicieli jest to błąd. Hiszpański testament to najskuteczniejszy sposób na uchronienie rodziny przed powolnym, kosztownym i stresującym transgranicznym postępowaniem spadkowym, a także naturalne miejsce do zapisania jednej decyzji prawnej, która może mieć największe znaczenie: czy Twój spadek będzie podlegał prawu hiszpańskiemu, czy prawu Twojego kraju. Ten przewodnik wyjaśnia, dlaczego hiszpański testament jest ważny dla zagranicznych właścicieli nieruchomości, w jaki sposób rozporządzenie UE 650/2012 pozwala wybrać prawo swojego kraju oraz jak cały obraz łączy się z hiszpańskim podatkiem od spadków. Zasady są ogólnokrajowe i ogólnounijne, więc stosuje się je tak samo w Marbelli, Esteponie, Fuengiroli, Mijas czy w jakimkolwiek innym miejscu na wybrzeżu.

Dlaczego zagraniczni właściciele nieruchomości potrzebują hiszpańskiego testamentu

Żadne przepisy prawa hiszpańskiego nie zmuszają zagranicznego właściciela do sporządzenia hiszpańskiego testamentu. Ważny testament sporządzony w Twoim kraju zamieszkania może, co do zasady, być użyty do przekazania hiszpańskiej nieruchomości. Problem jest praktyczny. Aby użyć zagranicznego testamentu w Hiszpanii, dokument musi być zazwyczaj oficjalnie przetłumaczony, zalegalizowany apostille i przeprowadzony przez hiszpańskie sądy lub system notarialny, co dodaje miesiące opóźnień i znaczne koszty, podczas gdy Twoi spadkobiercy nie mogą dysponować nieruchomością.

Hiszpański testament pozwala uniknąć niemal wszystkich tych trudności. Jest napisany po hiszpańsku (zazwyczaj jako dokument dwujęzyczny, abyś mógł go przeczytać), dotyczy wyłącznie Twoich hiszpańskich aktywów, a po Twojej śmierci spadkobiercy mogą od razu przejść do notarialnego aktu przyjęcia spadku. Dwie najczęstsze rekomendacje hiszpańskich prawników to zatem sporządzenie oddzielnego hiszpańskiego testamentu, ograniczonego do Twojego hiszpańskiego majątku, oraz upewnienie się, że jest on starannie sformułowany, aby przypadkowo nie odwoływał testamentu sporządzonego w Twoim kraju (i vice versa). Utrzymywanie jednego testamentu na kraj, każdy wyraźnie ograniczony do aktywów w tym kraju, jest bezpiecznym wzorcem.

Standardowym instrumentem jest testament otwarty (testamento abierto), podpisany przed hiszpańskim notariuszem. Notariusz przechowuje oryginał, wydaje Ci uwierzytelnioną kopię i zgłasza testament do Registro General de Actos de Ultima Voluntad, centralnego rejestru testamentów w Madrycie.⁴ Po śmierci rejestr ten jest sprawdzany w celu potwierdzenia, który testament jest ostatnim ważnym, dlatego rejestracja ma tak duże znaczenie: niezarejestrowany testament może po prostu zostać pominięty.

Rozporządzenie UE 650/2012: wybór prawa, które reguluje Twój spadek

Najważniejszą kwestią prawną dla każdego zagranicznego właściciela jest to, prawo spadkowe którego kraju decyduje o tym, kto dziedziczy. Reguluje to rozporządzenie UE 650/2012, często nazywane Brukselą IV, które ma zastosowanie do dziedziczenia dla wszystkich, którzy zmarli 17 sierpnia 2015 r. lub później.¹

Domyślna zasada mówi, że Twoje dziedziczenie podlega prawu kraju, w którym miałeś zwykłe miejsce pobytu w chwili śmierci.¹ Dla brytyjskiego, irlandzkiego lub innego zagranicznego właściciela, który mieszka w Hiszpanii, domyślnie byłoby to hiszpańskie prawo spadkowe. Ma to znaczenie, ponieważ prawo hiszpańskie narzuca dziedziczenie przymusowe (legitima): stała część majątku, z grubsza dwie trzecie, musi przejść na Twoje dzieci, niezależnie od Twoich preferencji. Wielu zagranicznych właścicieli nie chce takiego wyniku.

Rozporządzenie daje Ci wyjście. Zgodnie z nim możesz wybrać, aby prawo Twojej narodowości miało zastosowanie do Twojego całego dziedziczenia zamiast prawa Twojego miejsca zamieszkania.¹⁵ Zapisanie tego wyboru (znanego jako professio iuris) w Twoim hiszpańskim testamencie pozwala obywatelowi Anglii i Walii, Irlandii, Stanów Zjednoczonych lub dowolnego innego kraju zachować swobodę testowania własnego systemu prawnego i pozostawić majątek według własnego uznania, zamiast być związanym hiszpańską legitimą.

Co z właścicielami brytyjskimi, irlandzkimi i duńskimi?

Dania i Irlandia nie przystąpiły do Rozporządzenia, a Zjednoczone Królestwo również nigdy nie uczestniczyło.¹ To nie wyklucza ich obywateli z wyboru prawa. Ponieważ Rozporządzenie ma to, co prawnicy nazywają uniwersalnym zastosowaniem, władze hiszpańskie stosują je do każdego majątku, którym się zajmują, i nadadzą moc prawną ważnemu wyborowi prawa krajowego kraju nieuczestniczącego. W praktyce obywatel brytyjski, który posiada nieruchomość na Costa del Sol, może nadal wybrać prawo angielskie (lub szkockie, lub północnoirlandzkie) w swoim hiszpańskim testamencie. Jest to obszar techniczny, więc zasięgnij porady prawnika zajmującego się sprawami transgranicznymi przed podjęciem decyzji.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe

Rozporządzenie stworzyło również Europejskie Poświadczenie Spadkowe, jeden dokument, który pozwala spadkobiercom, zapisobiercom i wykonawcom testamentu udowodnić swój status i wykonywać swoje prawa w innym państwie członkowskim bez dodatkowych formalności.¹ Jest to przydatne narzędzie, gdy spadek obejmuje kilka krajów UE, choć dla osoby, której jedynym hiszpańskim aktywem jest jedna nieruchomość, często prościej jest zająć się hiszpańskim majątkiem poprzez lokalną drogę notarialną.

Testament decyduje o tym, kto dziedziczy, a nie o wysokości płaconego podatku

Punkt, który powoduje ciągłe zamieszanie: wybór prawa krajowego zgodnie z rozporządzeniem 650/2012 zmienia to, kto dziedziczy Twój majątek, ale nie zmienia podatku. Hiszpański podatek od spadków i darowizn (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones, ISD) jest pobierany zawsze, gdy aktywa znajdujące się w Hiszpanii przechodzą na skutek śmierci, niezależnie od zastosowanego prawa spadkowego i narodowości zmarłego. Możesz więc wybrać prawo angielskie, aby zachować swobodę dysponowania majątkiem, a mimo to okazać się, że Twoi spadkobiercy będą musieli zapłacić hiszpański ISD od nieruchomości na Costa del Sol. Te dwie kwestie należy planować razem.

ISD jest płacony przez każdego beneficjenta, a nie przez masę spadkową, i jest należny w ciągu sześciu miesięcy od daty śmierci (Modelo 650 dla spadków), z możliwością przedłużenia, jeśli wniosek zostanie złożony w terminie.³ Nierezydenci podlegają opodatkowaniu swoich hiszpańskich aktywów, a dzięki orzecznictwu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i późniejszemu ustawodawstwu hiszpańskiemu, nierezydenci mogą teraz stosować zasady odpowiedniej wspólnoty autonomicznej, zamiast jedynie surowszych przepisów państwowych.²³ Dla nieruchomości na Costa del Sol tą wspólnotą jest Andaluzja.

Jak Andaluzja traktuje podatek od spadków

Andaluzja jest jednym z najbardziej hojnych regionów w Hiszpanii, jeśli chodzi o dziedziczenie rodzinne. Beneficjenci z Grup I i II (ogólnie dzieci, wnuki, małżonkowie i rodzice) otrzymują 99% ulgi (bonificacion) w należnym podatku od spadków, zastosowanej po redukcji do 1 000 000 euro na beneficjenta dla tych grup.³ Skutkiem jest to, że małżonek lub dziecko dziedziczące typowy dom na Costa del Sol zazwyczaj płaci niewielki hiszpański podatek od spadków lub wcale go nie płaci.

Państwowa skala podatkowa, która nadal stanowi ramy, progresywnie wzrasta od 7.65% do 34%, z najwyższą stawką osiąganą przy podstawach opodatkowania powyżej około 797 555 euro, zanim zastosowane zostaną regionalne obniżki i ulgi.² Związek między zmarłym a beneficjentem jest tym, co decyduje o wysokości rachunku: dalecy krewni i niespokrewnieni spadkobiercy (Grupy III i IV) nie otrzymują 99% ulgi i mogą napotkać znacznie wyższe efektywne stawki, co jest kolejnym powodem, aby starannie zaplanować, kto dziedziczy.

Ponieważ ulgi są tak korzystne dla najbliższej rodziny i tak ograniczone dla wszystkich innych, tożsamość Twoich spadkobierców ma bezpośrednie konsekwencje finansowe. Pozostawienie nieruchomości małżonkowi lub dziecku jest bardzo różne, pod względem podatkowym, od pozostawienia jej partnerowi, z którym nie zawarłeś małżeństwa, lub przyjacielowi.

Podsumowanie: lista kontrolna dla właścicieli

• Sporządź hiszpański testament obejmujący wyłącznie Twoje hiszpańskie aktywa, podpisany przed notariuszem i zarejestrowany w Registro General de Actos de Ultima Voluntad.⁴
• Zdecyduj, po konsultacji, czy wybrać prawo swojej narodowości zgodnie z rozporządzeniem 650/2012, i jasno określ ten wybór w testamencie.¹
• Utrzymuj zgodność między testamentem sporządzonym w Twoim kraju a hiszpańskim testamentem, aby żaden z nich nie odwoływał drugiego.
• Upewnij się, że każdy zamierzony spadkobierca posiada hiszpański NIE, który będzie potrzebny do przyjęcia spadku i do celów podatkowych; zobacz powiązany przewodnik dotyczący uzyskania NIE.
• Planuj prawo spadkowe i podatek od spadków razem, pamiętając, że wybór prawa krajowego nie zmniejsza hiszpańskiego ISD.²
• Przechowuj akt zakupu, rachunki IBI i wszelkie szczegóły dotyczące kredytu hipotecznego w łatwo dostępnym miejscu, ponieważ Twoi spadkobiercy będą ich potrzebować do aktu przyjęcia spadku i zeznania podatkowego.

Aby uzyskać szerszy obraz finansowy, nasze powiązane przewodniki dotyczące podatku od majątku w Andaluzji, podatku dochodowego dla nierezydentów i Modelo 210, kosztów zakupu i podatków od nowo wybudowanych domów, a także sprzedaży jako nierezydent, obejmują podatki, z którymi masz do czynienia podczas posiadania i ostatecznej sprzedaży.

Typowe pułapki

Powtarzające się błędy są do uniknięcia. Poleganie wyłącznie na testamencie sporządzonym w kraju pochodzenia pozostawia Twoich spadkobierców z koniecznością zajęcia się tłumaczeniem, legalizacją i zagranicznym postępowaniem spadkowym, zanim będą mogli dysponować hiszpańską nieruchomością. Niezarejestrowanie hiszpańskiego testamentu oznacza, że może on nigdy nie zostać odnaleziony. Założenie, że obowiązuje hiszpański domyślny system i niepodejmowanie żadnych działań, może przekazać dzieciom stałą część Twojego majątku zgodnie z legitimą, podczas gdy zamierzałeś inaczej. A mylenie prawa spadkowego z podatkiem od spadków prowadzi właścicieli do przekonania, że wybór prawa angielskiego pozwala uniknąć hiszpańskiego podatku od spadków, co jest nieprawdą.

Właściwie sporządzony hiszpański testament to krótki, niedrogi dokument, który eliminuje miesiące trudności dla osób, które po sobie pozostawiasz, i pozwala Ci zachować kontrolę nad tym, kto dziedziczy Twój dom na Costa del Sol.

Niniejszy przewodnik stanowi ogólne informacje, a nie osobistą poradę prawną ani podatkową. Prawo spadkowe, zasady wyboru prawa i ulgi w podatku od spadków mogą ulec zmianie, a Twoja sytuacja zależy od Twojej narodowości, kraju zamieszkania i sytuacji rodzinnej. Przed podjęciem działań potwierdź aktualne zasady u wykwalifikowanego prawnika transgranicznego, hiszpańskiego notariusza lub w Agencia Tributaria de Andalucia.