Hiszpańskie testamenty dla zagranicznych właścicieli nieruchomości

Zakup domu na Costa del Sol zazwyczaj cieszy się należytą uwagą, ale pytanie o to, co stanie się z tym domem po Twojej śmierci, łatwo jest odłożyć na później. Dla zagranicznych właścicieli jest to błąd. Hiszpański testament to najskuteczniejszy sposób, aby oszczędzić Twojej rodzinie powolnego, kosztownego i stresującego transgranicznego postępowania spadkowego, a także naturalne miejsce do odnotowania jednego wyboru prawnego, który może mieć największe znaczenie: czy Twój spadek podlega prawu hiszpańskiemu, czy prawu Twojego własnego kraju. Ten przewodnik wyjaśnia, dlaczego hiszpański testament jest ważny dla zagranicznych właścicieli nieruchomości, jak Rozporządzenie UE 650/2012 pozwala wybrać prawo krajowe oraz jak całość wiąże się z hiszpańskim podatkiem od spadków. Zasady są krajowe i ogólnounijne, więc obowiązują tak samo w Marbelli, Esteponie, Fuengiroli, Mijas czy gdziekolwiek wzdłuż wybrzeża.

Dlaczego zagraniczni właściciele nieruchomości potrzebują hiszpańskiego testamentu

Żadne przepisy prawa hiszpańskiego nie zmuszają zagranicznego właściciela do sporządzenia hiszpańskiego testamentu. Ważny testament sporządzony w Twoim kraju ojczystym może, co do zasady, być wykorzystany do przekazania Twojej hiszpańskiej nieruchomości. Problem ma charakter praktyczny. Aby użyć zagranicznego testamentu w Hiszpanii, dokument musi być zazwyczaj oficjalnie przetłumaczony, zalegalizowany apostille i przetworzony przez hiszpańskie sądy lub system notarialny, co powoduje miesięczne opóźnienia i znaczne koszty, podczas gdy Twoi spadkobiercy nie mogą dysponować nieruchomością.

Hiszpański testament pozwala uniknąć niemal wszystkich tych trudności. Jest on sporządzony w języku hiszpańskim (zazwyczaj jako dokument dwujęzyczny, abyś mógł go przeczytać), dotyczy wyłącznie Twoich hiszpańskich aktywów, a po Twojej śmierci spadkobiercy mogą od razu przystąpić do notarialnego aktu przyjęcia spadku. Dwie najczęstsze rekomendacje hiszpańskich prawników to zatem sporządzenie oddzielnego hiszpańskiego testamentu ograniczonego do Twojego hiszpańskiego majątku, oraz upewnienie się, że jest on starannie sformułowany, tak aby przypadkowo nie odwoływał testamentu sporządzonego w Twoim kraju ojczystym (i odwrotnie). Utrzymywanie jednego testamentu na kraj, każdy wyraźnie ograniczony do aktywów w tym kraju, jest bezpiecznym schematem.

Standardowym instrumentem jest testament otwarty (testamento abierto), podpisany przed hiszpańskim notariuszem. Notariusz przechowuje oryginał, przekazuje Ci uwierzytelnioną kopię i zgłasza testament do Registro General de Actos de Ultima Voluntad, centralnego rejestru ostatnich woli w Madrycie.⁴ Po śmierci sprawdza się ten rejestr, aby potwierdzić, który testament jest ostatnim ważnym, dlatego rejestracja ma tak duże znaczenie: niezarejestrowany testament może po prostu zostać pominięty.

Rozporządzenie UE 650/2012: wybór prawa regulującego Twój spadek

Najważniejszą kwestią prawną dla każdego zagranicznego właściciela jest to, prawo spadkowe którego kraju decyduje o dziedziczeniu. Jest to regulowane przez Rozporządzenie UE 650/2012, często nazywane Brukselą IV, które ma zastosowanie do dziedziczenia wszystkich osób zmarłych 17 sierpnia 2015 r. lub później.¹

Domyślna zasada jest taka, że dziedziczenie podlega prawu kraju, w którym miałeś zwykłe miejsce pobytu w chwili śmierci.¹ Dla brytyjskiego, irlandzkiego lub innego zagranicznego właściciela, który mieszka w Hiszpanii, domyślnie byłoby to hiszpańskie prawo spadkowe. Ma to znaczenie, ponieważ prawo hiszpańskie narzuca dziedziczenie przymusowe (the legitima): stała część spadku, ogólnie dwie trzecie, musi przypaść Twoim dzieciom, niezależnie od Twoich preferencji. Wielu zagranicznych właścicieli nie chce takiego rozwiązania.

Rozporządzenie daje Ci wyjście. Zgodnie z nim możesz wybrać, aby do całego Twojego dziedziczenia miało zastosowanie prawo Twojej narodowości zamiast prawa Twojego miejsca zamieszkania.¹⁵ Zapisanie tego wyboru (znanego jako professio iuris) w Twoim hiszpańskim testamencie pozwala obywatelowi Anglii i Walii, Irlandii, Stanów Zjednoczonych lub gdziekolwiek indziej zachować wolność testowania swojego własnego systemu prawnego i pozostawić swój spadek tak, jak sobie życzy, zamiast być związanym hiszpańską legitima.

Co z właścicielami brytyjskimi, irlandzkimi i duńskimi?

Dania i Irlandia nie przystąpiły do Rozporządzenia, a Zjednoczone Królestwo również nigdy nie uczestniczyło.¹ Nie wyklucza to ich obywateli z wyboru prawa. Ponieważ Rozporządzenie ma to, co prawnicy nazywają zastosowaniem uniwersalnym, władze hiszpańskie stosują je do każdego spadku, którym się zajmują, i nadadzą skutek ważnemu wyborowi prawa krajowego kraju nieuczestniczącego. W praktyce obywatel brytyjski, który posiada nieruchomość na Costa del Sol, nadal może wybrać prawo angielskie (lub szkockie, lub północnoirlandzkie) w swoim hiszpańskim testamencie. Jest to obszar techniczny, dlatego przed podjęciem decyzji należy zasięgnąć porady prawnika zajmującego się sprawami transgranicznymi.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe

Rozporządzenie stworzyło również Europejskie Poświadczenie Spadkowe, pojedynczy dokument, który pozwala spadkobiercom, zapisobiercom i wykonawcom testamentu udowodnić swój status i wykonywać swoje prawa w innym państwie członkowskim bez dalszych formalności.¹ Jest to użyteczne narzędzie, gdy spadek obejmuje kilka krajów UE, choć dla osoby, której jedynym hiszpańskim aktywem jest jedna nieruchomość, często prościej jest zająć się hiszpańskim spadkiem za pośrednictwem lokalnej drogi notarialnej.

Testament decyduje o tym, kto dziedziczy, a nie o tym, ile podatku należy zapłacić

Punkt, który powoduje ciągłe zamieszanie: wybór prawa krajowego zgodnie z Rozporządzeniem 650/2012 zmienia to, kto dziedziczy Twój majątek, ale nie zmienia podatku. Hiszpański podatek od spadków i darowizn (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones, ISD) jest pobierany za każdym razem, gdy aktywa znajdujące się w Hiszpanii przechodzą na własność po śmierci, niezależnie od obowiązującego prawa spadkowego i narodowości zmarłego. Możesz zatem wybrać prawo angielskie, aby zachować swobodę dysponowania majątkiem, a mimo to Twoi spadkobiercy będą musieli zmierzyć się z hiszpańską oceną ISD dotyczącą nieruchomości na Costa del Sol. Obie kwestie należy planować wspólnie.

ISD jest płacony przez każdego beneficjenta, a nie przez masę spadkową, i jest należny w ciągu sześciu miesięcy od daty śmierci (Modelo 650 dla spadków), z możliwością przedłużenia, jeśli wniosek zostanie złożony w terminie.³ Nierezydenci podlegają temu podatkowi od swoich hiszpańskich aktywów, a dzięki orzecznictwu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i późniejszemu hiszpańskiemu ustawodawstwu, nierezydenci mogą teraz stosować zasady odpowiedniej wspólnoty autonomicznej, a nie tylko surowsze zasady państwowe.²³ W przypadku nieruchomości na Costa del Sol tą wspólnotą jest Andaluzja.

Jak Andaluzja traktuje podatek od spadków

Andaluzja jest jednym z najbardziej hojnych regionów w Hiszpanii pod względem dziedziczenia w rodzinie. Beneficjenci z Grup I i II (ogólnie dzieci, wnuki, małżonkowie i rodzice) otrzymują 99% ulgi (bonificacion) w należnym podatku od spadków, zastosowanej po redukcji do 1 000 000 euro na beneficjenta dla tych grup.³ Efektem jest to, że małżonek lub dziecko dziedziczące typowy dom na Costa del Sol zazwyczaj płaci niewielki lub żaden hiszpański podatek od spadków.

Państwowa skala podatkowa, która nadal stanowi ramy, progresywnie wzrasta od 7.65% do 34%, przy czym najwyższa stawka jest osiągana dla podstaw opodatkowania powyżej około 797 555 euro, przed zastosowaniem ulg i rabatów regionalnych.² Relacja między zmarłym a beneficjentem jest kluczowa dla wysokości rachunku: odlegli krewni i niespokrewnieni spadkobiercy (Grupy III i IV) nie otrzymują 99% ulgi i mogą zmierzyć się ze znacznie wyższymi efektywnymi stawkami, co jest kolejnym powodem, aby starannie zaplanować, kto dziedziczy.

Ponieważ ulgi są tak korzystne dla najbliższej rodziny, a tak ograniczone dla wszystkich innych, tożsamość spadkobierców ma bezpośrednie konsekwencje finansowe. Pozostawienie nieruchomości małżonkowi lub dziecku jest bardzo różne, pod względem podatkowym, od pozostawienia jej partnerowi, z którym nie zawarłeś związku małżeńskiego, lub przyjacielowi.

Podsumowanie: lista kontrolna dla właścicieli

• Sporządź hiszpański testament obejmujący wyłącznie Twoje hiszpańskie aktywa, podpisany przed notariuszem i zarejestrowany w Registro General de Actos de Ultima Voluntad.⁴
• Zdecyduj, po zasięgnięciu porady, czy wybrać prawo Twojej narodowości zgodnie z Rozporządzeniem 650/2012 i jasno określ ten wybór w testamencie.¹
• Utrzymaj zgodność testamentu sporządzonego w Twoim kraju ojczystym z testamentem hiszpańskim, aby żaden nie unieważniał drugiego.
• Upewnij się, że każdy zamierzony spadkobierca posiada hiszpański NIE, który będzie potrzebny do przyjęcia spadku i do celów podatkowych; zobacz powiązany przewodnik na temat uzyskiwania NIE.
• Planuj prawo spadkowe i podatek od spadków wspólnie, pamiętając, że wybór prawa krajowego nie zmniejsza hiszpańskiego ISD.²
• Przechowuj akt zakupu, rachunki IBI i wszelkie szczegóły dotyczące hipoteki w łatwo dostępnym miejscu, ponieważ Twoi spadkobiercy będą ich potrzebować do aktu przyjęcia spadku i deklaracji podatkowej.

Dla szerszego obrazu finansowego, nasze powiązane przewodniki dotyczące podatku od majątku w Andaluzji, podatku dochodowego dla nierezydentów i Modelo 210, kosztów zakupu i podatków od nowo wybudowanych domów oraz sprzedaży jako nierezydent, obejmują podatki, z którymi masz do czynienia podczas posiadania i ostatecznej sprzedaży.

Typowe pułapki

Powtarzające się błędy są do uniknięcia. Poleganie wyłącznie na testamencie sporządzonym w kraju ojczystym pozostawia Twoich spadkobierców w sytuacji, w której muszą przejść przez tłumaczenie, legalizację i zagraniczne postępowanie spadkowe, zanim będą mogli dysponować hiszpańską nieruchomością. Brak rejestracji hiszpańskiego testamentu oznacza, że nigdy nie zostanie on odnaleziony. Zakładanie, że obowiązuje hiszpańskie prawo domyślne, i nicnierobienie, może przekazać dzieciom stałą część Twojego majątku zgodnie z legitima, podczas gdy zamierzałeś inaczej. A mylenie prawa spadkowego z podatkiem od spadków prowadzi właścicieli do przekonania, że wybór prawa angielskiego pozwala uniknąć hiszpańskiego podatku od spadków, co nie jest prawdą.

Prawidłowo sporządzony hiszpański testament to krótki, niedrogi dokument, który eliminuje miesiące trudności dla osób, które po sobie zostawiasz, i pozwala Ci zachować kontrolę nad tym, kto dziedziczy Twój dom na Costa del Sol.

Ten przewodnik zawiera ogólne informacje, nie jest osobistą poradą prawną ani podatkową. Prawo spadkowe, zasady wyboru prawa oraz ulgi w podatku od spadków mogą ulec zmianie, a Twoja sytuacja zależy od Twojej narodowości, kraju zamieszkania i okoliczności rodzinnych. Przed podjęciem działań potwierdź aktualne zasady u wykwalifikowanego prawnika transgranicznego, hiszpańskiego notariusza lub Agencia Tributaria de Andalucia.